Cách Pha Trà và 8 Bước Pha Trà Chi Tiết Nhất

Trà là một thức uống ở Việt Nam được xem là bình dân nhất, bất kỳ ai cũng có thể thưởng trà, từ vỉa rồi đến những người nông dân trước khi đi ra đồng cày cấy cũng pha ấm chè. Xa rộng hơn là, trà cũng là thức uống tiếp khách mời lãnh đạo từ cấp thấp đến cấp cao, các nguyên thủ. Trong mắt nhiều người thưởng trà, pha trà cũng là một bộ môn, là một nghi lễ, một nghệ thuật, và là cách để kết nối với chính mình hoặc với người khác. Tuy nhiên, để pha được một ấm trà ngon đúng nghĩa, không đơn thuần chỉ là việc đổ nước sôi vào lá trà. Từng bước trong quy trình pha trà đều quan trọng, và mỗi chi tiết đều góp phần tạo nên hương vị hoàn hảo cho tách trà cuối cùng.

Các bước pha trà chuẩn nhất, được tổng hợp và chọn lọc từ tinh hoa của trà đạo phương Đông, kết hợp với thực tiễn hiện đại được Trà Đạo Hawa chia sẻ chi tiết dưới đây.

1. Các bước, cách pha trà để có ấm trà ngon khi thưởng thức 

1.1. Chuẩn bị trà cụ

Trước tiên, bạn cần chuẩn bị đầy đủ các dụng cụ, trà cụ cần thiết. Tùy vào loại trà và phong cách pha (trà đạo Nhật Bản, Trung Hoa, hay phong cách hiện đại), dụng cụ trà cụ có thể khác nhau, nhưng cơ bản gồm:

– Ấm pha trà: Nên dùng ấm đất nung (như tử sa, nung rút ấm tốt) hoặc ấm thủy tinh để dễ quan sát màu trà.

– Chén trà: Nhỏ gọn, giữ nhiệt tốt.

– Khay trà: Để giữ nước thừa khi tráng trà.

– Ấm nước sôi: Nên có vòi rót mảnh để điều chỉnh lượng nước chính xác.

– Dụng cụ kèm theo: Gắp chén, muỗng trà, hũ đựng trà.

1.2. Đun nước

– Chọn nước: Sử dụng nước đóng chai đã được lọc, tránh nước khoáng hoặc nước máy vì chúng có thể ảnh hưởng đến hương vị của trà.

– Nhiệt độ nước: Tùy thuộc vào loại trà, nhiệt độ nước có thể khác nhau. Thông thường, trà được pha ở nhiệt độ dưới sôi, khoảng từ 75°C đến 98°C

• Trà xanh: 70 – 80°C (nước quá nóng sẽ làm trà đắng, chát)
• Trà ô long: 85 – 95°C
• Trà đen, phổ nhĩ: 95 – 100°C

Sử dụng bếp đun nước pha trà điện có hiển thị nhiệt độ sẽ giúp bạn kiểm soát tốt hơn.

Nhiều người thường cho rằng nên dùng nước sôi 100°C để pha trà, nhưng thực tế, mỗi loại trà lại phù hợp với một mức nhiệt độ riêng biệt.

Ví dụ, với trà đen hoặc ô long già, nước sôi vừa tới là lý tưởng để giúp phá vỡ cấu trúc lá trà và giải phóng hương vị đậm đà. Ngược lại, những loại trà có hương nhẹ và tinh tế hơn như trà xanh hay ô long non chỉ nên được pha với nước nóng ở khoảng 85–95°C để giữ được vị thanh và hậu ngọt tự nhiên.

Nếu dùng nước quá nóng, lá trà có thể bị “cháy”, khiến hương vị trở nên đắng và mất đi độ tinh khiết vốn có. Ngược lại, nếu nước quá nguội, các hợp chất quý trong trà sẽ không hòa tan hoàn toàn, khiến hương vị bị nhạt và thiếu chiều sâu.

1.3. Làm nóng ấm chén trà

Dùng nước nóng khoảng 90°C để tráng nhanh ấm và chén trong khoảng 10–15 giây, sau đó đổ bỏ nước. Bước này không chỉ giúp làm sạch bụi bẩn hay mùi ẩm mốc còn sót lại, mà còn làm nóng dụng cụ, tạo điều kiện lý tưởng để giữ nhiệt và lưu giữ hương thơm của trà lâu hơn trong quá trình pha.

1.4. Đong trà

Tùy vào loại trà (trà xanh, trà ô long, trà đen, trà phổ nhĩ…), liều lượng có thể thay đổi. Tuy nhiên, một công thức phổ biến là:

+ 3 – 5 gram trà cho một ấm nhỏ khoảng 150ml – 200ml.

+ Nếu bạn dùng trà túi lọc, mỗi túi thường chứa sẵn khoảng 2 gram.

Việc định lượng trà chính xác đóng vai trò quan trọng trong việc cân bằng hương vị và màu sắc của tách trà. Nếu dùng quá ít, trà sẽ nhạt, thiếu chiều sâu. Ngược lại, nếu dùng quá nhiều, trà có thể trở nên quá đậm, đắng gắt hoặc mất đi sự hài hòa vốn có.

1.5. Đánh thức trà

Đây là bước nhiều người bỏ qua, nhưng lại rất quan trọng:

– Đổ nước nóng khoảng 60-70 độ vào ấm trà chứa lá trà, đợi khoảng 5 – 10 giây rồi đổ bỏ nước đầu tiên.

– Mục đích: làm sạch bụi bẩn, thức tỉnh hương thơm tiềm ẩn trong lá trà, và làm nóng ấm.

Bước này giống như “đánh thức” trà trước khi bắt đầu trò chuyện với vị của nó.

1.6. Hãm trà

Sau khi đánh thức trà bằng nước tráng, bạn tiếp tục rót nước nóng khoảng 80°C vào để bắt đầu hãm. Đây là bước quan trọng giúp chiết xuất các hương thơm và dưỡng chất có trong lá trà.

Thời gian hãm trà cũng ảnh hưởng trực tiếp đến hương vị, hông thường các loại trà sẽ có thời gian hãm như sau: Trà xanh: 30 giây – 1 phút , trà ô long: 1 – 2 phút, trà đen, phổ nhĩ: 2 – 5 phút
Lưu ý: Không nên hãm quá lâu vì trà sẽ bị chát. Nếu muốn uống đậm, hãy pha nhiều lần chứ đừng kéo dài thời gian ủ.

1.7. Rót trà và thưởng thức

Khi rót trà, hãy rót lần lượt từng chút vào từng chén theo vòng tròn, tránh rót đầy từng chén một – cách này giúp các chén có hương vị đồng đều, không chênh lệch giữa lượt đầu và lượt cuối.

Nếu sử dụng khay trà, bạn có thể dùng một ấm “chuyên” để thu toàn bộ nước trà trước, rồi mới rót ra chén. Điều này giúp hương vị trà được hài hòa và nhất quán.

Nhìn – Ngửi – Nếm: Quan sát màu nước trà, đưa chén lên mũi cảm nhận hương, rồi mới nhấp từng ngụm nhỏ để cảm nhận vị chát – ngọt – hậu vị lan tỏa.

1.8. Hãm trà làn tiếp theo

Ở những lần hãm tiếp theo, bạn chỉ cần lặp lại quy trình rót nước và rót trà như đã thực hiện ở bước trước. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng mỗi lượt hãm sau thường nên kéo dài hơn một chút so với lần trước để chiết xuất trọn vẹn hương vị còn lại trong lá trà.

Nếu bạn cảm thấy nước trà đầu tiên quá nhạt hoặc quá đậm, hãy linh hoạt điều chỉnh thời gian hãm ở các lượt sau cho phù hợp. Khi sử dụng trà chất lượng cao và pha đúng cách, bạn hoàn toàn có thể thưởng thức từ 5 đến 8 lượt hãm mà hương vị trà vẫn giữ được độ thơm ngon, thanh thoát.

2. 5 lưu ý quan trọng để pha trà thơm ngon, đúng chuẩn

Trước khi đi vào các bước pha trà đạo đúng cách, hãy cùng điểm qua 4 lưu ý dưới đây để có thể pha trà thơm ngon, đúng chuẩn.

– Nhất thủy: Nước là yếu tố quan trọng nhất để pha trà thơm ngon. Theo người Việt xưa, nước suối hoặc sương đọng trên lá sen dùng pha trà là thơm ngon nhất. Người thưởng trà cũng có thể dùng nước tinh khiết đóng chai để pha trà. 

– Nhị trà: Chọn loại trà phù hợp với sở thích và chất lượng tốt sẽ đảm bảo hương vị trà đúng chuẩn. Có nhiều loại trà để lựa chọn, tùy thuộc vào sở thích của mỗi người. Nếu sử dụng trà tươi, bạn cần rửa sạch lá trà, vò nát lá và tước cọng trà. 

– Tam bôi: Tam bôi còn được gọi là Tam pha, tức chỉ cách pha trà. Người thưởng trà cần biết các bước cơ bản để pha trà ngon. 

– Tứ ấm: Khi pha trà, việc chọn bình, ấm pha trà phù hợp sẽ đảm bảo trà giữ được nguyên hương vị nguyên bản. Bạn nên chọn ấm trà làm từ gốm sứ cao cấp như Bát Tràng để đảm bảo an toàn cũng như giữ hương vị. Dung tích từ 150ml đến 250ml là lựa chọn phù hợp để pha trà một lần.

– Ngũ quần anh: Trà ngon không thể thiếu bạn hiền. Vừa uống trà vừa tâm sự dưới ánh trăng sáng sẽ giúp tinh thần bạn sảng khoái. 

3. Một vài mẹo nhỏ giúp cho việc pha trà và thưởng trà được ngon hơn

• Không dùng nước máy có mùi clo. Nên dùng nước tinh khiết hoặc nước suối.
• Làm nóng ấm và chén trước khi pha để tránh sốc nhiệt.
• Không dùng lại trà đã pha để qua đêm vì dễ nhiễm khuẩn và mất chất.
• Tinh thần khi pha trà nên tĩnh tại, nhẹ nhàng – đây là phần linh hồn không thể thiếu của trà đạo.
• Không dùng nước sôi 100°C: Nhiệt quá cao làm trà đắng, mất hương. Nên dùng nước 75–90°C tùy loại trà.
• Chỉ điều chỉnh lượng trà: Muốn trà đậm hay nhạt, tăng/giảm lượng trà, không thay đổi nước hay thời gian hãm.
• Rót hết nước sau khi hãm: Tránh để nước đọng trong ấm khiến trà bị “nấu” tiếp, dễ đắng.
• Mở hé nắp ấm sau khi rót trà: Giúp thoát hơi nhanh, giữ hương vị tươi mới.

Chỉ cần chú ý đến những mẹo nhỏ này, bạn sẽ có thể pha được một ấm trà ngon, tận hưởng trọn vẹn hương vị và tinh thần của nghệ thuật thưởng trà.

Trên đây là toàn bộ những chia sẻ về cách pha trà chi tiết nhất giúp cho cuộc trà được trọn vẹn và nâng cao giá trị của buổi thưởng trà. Hãy theo dõi thêm những bài viết hay từ Trà Đạo Hawa để cùng lan tỏa giá trị tốt đẹp đến cộng đồng.