Trong bộ trà cụ của một trà nhân, bên cạnh ấm trà (nguồn phát) và chén quân (nơi nhận), luôn có sự xuất hiện của một chiếc chén lớn, có vòi rót nhưng không có nắp – đó chính là Tống trà (hay còn gọi là Chén tống, Trà hải).
Đối với những người mới tiếp xúc với trà đạo, tống trà thường bị lầm tưởng là một vật dụng “bày vẽ”, có cũng được mà không có cũng chẳng sao. Tuy nhiên, trong nghệ thuật trà đạo chuyên nghiệp, tống trà đóng một vai trò vô cùng nghiêm ngặt, trực tiếp quyết định đến độ ngon, sự đồng đều và tính thẩm mỹ của mỗi tuần trà.
Dưới đây là lời lý giải chi tiết từ Trà Đạo Hawa về công năng và ý nghĩa của chiếc tống trà trên bàn trà đạo.
1. Bốn công năng cốt lõi của Tống trà trong pha trà đạo
Không phải ngẫu nhiên mà các trà sư luôn dùng tống trà làm trạm trung chuyển nước trước khi chia ra các chén nhỏ. Chiếc chén này sở hữu 4 tác dụng cực kỳ quan trọng:

1.1. Làm đều vị trà (Công năng quan trọng nhất)
Khi hãm trà trong ấm, theo nguyên lý vật lý, nước trà ở tầng đáy ấm luôn đậm và chát hơn nước trà ở tầng trên bề mặt.
– Nếu rót trực tiếp từ ấm ra từng chén quân: Chén rót đầu tiên sẽ bị nhạt, còn chén rót cuối cùng sẽ bị quá đậm và chát gắt. Người ngồi cùng bàn trà sẽ thưởng thức những hương vị hoàn toàn khác nhau.
– Giải pháp từ Tống trà: Khi rót toàn bộ nước trà vào tống, nước trà từ các tầng trong ấm sẽ được hòa trộn đều nhất. Nhờ đó, khi chia từ tống ra các chén quân, tất cả mọi người đều được thưởng thức một vị trà đồng đều, công bằng như nhau (chính vì thế nó mới có tên gọi là “Tống” – thể hiện sự công bằng, hòa đồng).
1.2. Dừng quá trình hãm trà (Cắt nước chuẩn xác)
Lá trà chỉ ngon khi được hãm đúng thời gian quy định (ví dụ 30 giây đối với Ô Long). Nếu bạn ngâm lâu hơn, trà sẽ bị “cháy” và đắng.
– Nhiều người có thói quen rót trực tiếp từ ấm ra chén, nếu rót chậm hoặc vừa rót vừa đàm đạo, phần nước sót lại trong ấm sẽ tiếp tục om lá trà, làm hỏng tuần trà sau.
-Việc rót sạch 100% nước trà từ ấm ra tống giúp ngắt hoàn toàn quá trình hãm. Lá trà trong ấm được giải thoát khỏi nước nóng, giữ được độ tươi để sẵn sàng cho tuần nước tiếp theo.
1.3. Hạ nhiệt độ nước trà phù hợp để thưởng thức
Nước trà vừa ra khỏi ấm thường có nhiệt độ rất cao (khoảng 85 độ C} – 95 độ C). Nếu rót ngay vào chén quân và uống, người thưởng trà rất dễ bị bỏng rát lưỡi và vòm họng. Khi các tế bào vị giác bị bỏng nhẹ, bạn sẽ không thể cảm nhận được vị ngọt hậu hay các tầng hương tinh tế của trà nữa.
Khi rót vào tống trà (với thiết kế không nắp, lòng rộng), nước trà sẽ được tiếp xúc với không khí và hạ nhiệt độ xuống mức lý tưởng (khoảng $60 độ C – 70 độ C) Đây là khung nhiệt độ hoàn hảo nhất để bảo vệ vòm họng và đánh thức mọi giác quan của người uống.
1.4. Lọc cặn trà (Giúp nước trà trong vắt)
Trong quá trình rót nước từ ấm ra, những mảnh vụn nhỏ của lá trà (xác trà mini) thường lọt qua lưới lọc của ấm và đi ra ngoài.
Khi đặt một chiếc lưới lọc nhỏ lên miệng tống trà và rót nước qua, toàn bộ cặn trà sẽ bị giữ lại. Nước trà trong tống lúc này sẽ đạt đến độ trong vắt, tinh khiết tuyệt đối, làm tăng trải nghiệm thị giác khi thưởng thức.
2. Các chất liệu Tống trà phổ biến và cách lựa chọn
Hiện nay trên bàn trà hiện đại, tống trà được chế tác từ 3 chất liệu chính, mỗi chất liệu có một ưu điểm riêng:
– Tống trà bằng Thủy tinh (Khuyên dùng cho người mới): Là chất liệu phổ biến nhất. Thủy tinh chịu nhiệt giúp bạn dễ dàng quan sát được màu sắc thực tế của nước trà (màu vàng chanh của lục trà, hổ phách của ô long hay đỏ vang của phổ nhĩ). Nó cũng mang lại cảm giác thanh thoát, hiện đại cho bàn trà.
– Tống trà bằng Sứ: Thường đi theo bộ đồng màu với ấm sứ hoặc chén quân. Sứ tráng men có ưu điểm giữ nhiệt tốt hơn thủy tinh một chút và mang vẻ đẹp sang trọng, truyền thống, quý phái.
– Tống trà bằng Tử Sa / Đất nung mộc: Dòng tống này ít phổ biến hơn và đòi hỏi sự đồng bộ cao với ấm tử sa. Chất đất mộc giúp làm mềm nước thêm một lần nữa trước khi uống, tuy nhiên nhược điểm là không nhìn thấy sắc nước bên trong.
3. Cách sử dụng Tống trà chuẩn nghi thức trà đạo
Để sử dụng tống trà một cách tinh tế và chuyên nghiệp, bạn chỉ cần lưu ý vài mẹo nhỏ sau:
– Dùng để làm ấm chén quân: Ở bước khai vị (làm nóng ấm chén), sau khi rót nước sôi vào ấm, hãy rót nước đó ra tống, rồi từ tống mới chia đều ra các chén quân. Bước này giúp tống và chén quân cùng được làm ấm trước khi đón trà thật.
– Rót dứt khoát: Khi rót trà từ ấm vào tống, hãy rót một dòng dứt khoát để trà hòa quyện đều.
– Vệ sinh sau khi dùng: Tống trà bằng thủy tinh hoặc sứ rất dễ bị bám nẹp ố vàng (cao trà) sau một thời gian sử dụng. Hãy dùng nước ấm và khăn mềm lau sạch ngay sau buổi trà để giữ cho tống luôn trong suốt, sạch sẽ.
Tống trà chính là biểu tượng của sự chu đáo, tinh tế và công bằng trong trà đạo. Thiếu đi chiếc tống, buổi thưởng trà của bạn sẽ trở nên vội vã và hương vị trà khó lòng đạt đến độ hoàn mỹ. Đầu tư một chiếc tống trà phù hợp không chỉ giúp bạn pha trà ngon hơn mà còn nâng tầm thẩm mỹ, biến bàn trà của bạn thành một không gian trà đạo đích thực.
Bạn đang tìm kiếm một chiếc tống trà bằng thủy tinh chịu nhiệt cao cấp, nét cắt vòi chuẩn xác không bị rớt nước, hay những chiếc tống sứ tráng men vẽ tay tinh xảo? Hãy ghé thăm Trà Đạo Hawa. Chúng tôi cung cấp đa dạng các mẫu tống trà và phụ kiện lọc trà cao cấp, giúp bạn hoàn thiện bộ trà cụ của mình và nâng tầm trải nghiệm pha trà hằng ngày. Hãy để Hawa cùng bạn chia sẻ những chén trà vẹn tròn hương vị đến những người tri kỷ!

